Filmhuis als onderdeel van een compleet stadsdeel

Na jaren van verhuizen heeft de Bijlmerbios een nieuwe thuisbasis gevonden in het OBA Next Lab, pal naast metrostation Kraaiennest. Wat ooit begon onder het metrostation en daarnaast neerstreek bij lolaBuitenpost en het Zandkasteel, blijft trouw aan zijn missie: film brengen voor en soms ook door de bewoners van Zuidoost – altijd een kleurrijke lappendeken van culturen, stijlen en verhalen.

De Bijlmerbios is niet zomaar een filmhuis. ‘Wij zijn een filmhuis in de meest brede zin van het woord,’ zegt directeur Hans Meiboom, die al sinds 1989 in Zuidoost woont. ‘Onze ervaring is dat we mensen met allerlei etnische achtergronden en uit verschillende sociale lagen weten te bereiken. We draaien arthousefilms, documentaires, maar ook producties die aansluiten bij de diverse gemeenschappen hier.’

Voor de hele wijk

Op het programma staan niet alleen de betere Europese of Amerikaanse films, maar ook Aziatische of films uit de Trans-Atlantische Diaspora. De intentie is zelfs om te gaan starten met films uit Nigeria, beter bekend als ‘Nollywood’. ‘Veel mensen weten dat niet, maar Nigeria produceert meer films dan Hollywood!’ zegt Hans. ‘Het zijn vaak lowbudgetfilms, snel geschoten, maar ze hebben een enorme charme. En ze trekken publiek dat zich erin herkent.’ Operationeel manager Anita Adhin, sinds 2007 woonachtig in Zuidoost, ziet dat ook. ‘De kracht van de Bijlmerbios is dat iedereen zich welkom voelt. De ene week zit de zaal vol arthouseliefhebbers, de andere week met families die iets hebben met de Marroncultuur of Hindoestaanse migratie. Het is echt een afspiegeling van de buurt.’

OBA Next Lab

De geschiedenis van de Bijlmerbios leest als een film op zichzelf. In 2015 nam Hans de openluchtbios over en plaatste het onder metrostation Kraaiennest. ‘Bewoners omarmden het idee meteen,’ blikt hij terug. ‘Het was altijd vol, de sfeer was fantastisch. Mensen namen stoelen mee, eten, kinderen… Dat was en is de Bijlmer op z’n best.’ Daarna volgde de eerste vaste locatie bij lolaBuitenpost, waar de bioscoop samenwerkte met café/restaurant Elixer, en later het Zandkasteel, waar de programmering verder professionaliseerde. Sinds begin november is de Bijlmerbios neergestreken in OBA Next Lab.
‘Veel mensen wisten niet goed waar we zaten toen we in het Zandkasteel onze bioscoop hadden. We zaten een beetje verstopt in het gebouw’ zegt Hans. ‘ Sommigen dachten zelfs dat we alleen nog actief waren als openluchtbioscoop. Nu bij OBA Next Lab zitten we op een meer zichtbare, toegankelijke plek. En dat voelt goed.’

Experimenteren 

Het filmhuis draait momenteel op vrijdag- en zaterdagavonden, in wat Hans een ‘soft opening’ noemt. ‘We zijn nog bezig met het nestelen,’ zegt hij. ‘Er moet nog een verduisteringsscherm komen voor overdag. Daarna gaan we ook op zondagmiddag draaien: eerst kinderfilms, later op de middag eventueel films voor jongvolwassenen. En als dat alles aanslaat, is er misschien een mogelijkheid om uit te breiden. Het heet niet voor niets Lab — wij en alle andere gebruikers gaan kijken wat werkt en niet werkt.’ Anita vult aan: ‘We zoeken samenwerking, binnen en buiten het gebouw. OBA Next Lab is een inspirerende plek en wij willen daar deel van uitmaken. We staan open voor ideeën van filmmakers, bewoners en partners. Als iemand een mooie film heeft die relevant is voor Zuidoost, dan bekijken we samen hoe we dat kunnen vertonen.’ Zo werkte Bijlmerbios onlangs samen met BNN/VARA aan een vertoning van een docuserie over Suriname, inclusief een nagesprek met Coen Verbraak. Ook toont het filmhuis voorpremières van IDFA en IFFR-films. ‘We willen inspireren, aanzetten tot invoelen en nadenken,’ zegt Hans. ‘Vaak koppelen we er een gesprek aan. Film is een middel tot verbinding.’

Ambitie

Hoewel de nieuwe locatie een stap vooruit is, kijkt Hans al verder. ‘Uiteindelijk willen we een volwaardig filmhuis realiseren,’ zegt hij. ‘Zuidoost is het enige stadsdeel zonder zo’n voorziening. Wij hebben nu één zaal. Een volwassen filmhuis heeft horeca, meerdere zalen en een plek waar mensen kunnen blijven hangen. Dat is ook onze ambitie.’ Bij lolaBuitenpost zat die sfeer er al in, herinnert hij zich. ‘Café/restaurant Elixer zorgde voor een warme, huiselijke horecaomgeving. Zulke plekken zijn er te weinig in Zuidoost. We willen een grand café-achtige setting creëren waar mensen zich thuis voelen, waar cultuur en ontmoeting samenkomen en daarmee indirect een bijdrage leveren aan nog fijner wonen in Zuidoost.’ Hij plaatst dat in een bredere context: ‘Zuidoost groeit. Binnen afzienbare tijd wonen hier evenveel mensen als in een stad als Nijmegen. Maar qua voorzieningen lijkt het soms nog op een dorp, zeker aan deze kant van de Bijlmer. Als je dat vergelijkt met de Arena Boulevard, met Pathé en Ziggo Dome, dan is het contrast groot. Wij willen iets toevoegen aan het cultuur en uitgaansaanbod in Zuidoost.

Toegewijd team

Wat de Bijlmerbios onderscheidt, is de sfeer. ‘Bij ons is het warm, gezellig, kleinschalig,’ zegt Anita. ‘Mensen vinden dat fijn. De toegankelijkheid, de nagesprekken, het contact met de makers – dat is niet waar de prioriteit van Pathé ligt. Zij gaan voor blockbusters, wij doen alles wat daarbuiten valt: arthouse, docu’s en korte films.’ Het team achter de Bijlmerbios is klein maar toegewijd. Er is een kernteam van vier, ondersteund door zo’n vijftien vrijwilligers en diverse freelance specialisten. ‘Zonder vrijwilligers kunnen we dit niet doen,’ benadrukt Anita. ‘Iedereen doet dit uit liefde voor film en voor Zuidoost. Wie mee wil helpen, kan zich altijd aanmelden. Er is altijd iets te doen.’

De kracht van verbinding

De Bijlmerbios is geworteld in idealisme. ‘Het draait niet alleen om films vertonen,’ zegt Hans. ‘We willen relevante, interessante verhalen delen. Verhalen die inspireren en zo mogelijk verbinden. Dat is onze drijfveer.’ Anita knikt instemmend. ‘Soms komt iemand voor een specifieke film en ontdekt dan iets heel anders in ons aanbod. Dat is het mooie van wat we doen.’ Bijlmerbios blijft zich ontwikkelen, net als de wijk zelf. ‘We zijn nog niet af, het gebouw niet en wij ook niet,’ zegt Hans. ‘Maar dat hoort bij het Lab-idee. We bouwen, proberen, verbeteren. En we doen het allemaal voor de lappendeken die Zuidoost is.’

Meer info:

www.bijlmerbios.com
Volg het filmhuis via Facebook, Instagram of de nieuwsbrief voor actuele programmering.
Tickets: Normale tickets: € 8,50 –11,-; Stadspas: €2,-; Cineville gratis – uitsluitend online verkrijgbaar.
Locatie: Kraaiennest 80 (OBA Next Lab)

OBA Next Lab, naast metrostation Kraaiennest - Artist Impression, © Absent Matter)