Moeders en vrouwen: geef vaders de ruimte om mee op te voeden

In opvoedingssituaties worden vaders vaak uitgesloten van wat traditioneel als het domein van moeders wordt gezien. Dit komt met name veel voor in de hulpverlening, waar vaker en intensiever met moeders wordt gesproken en naar moeders geluisterd. Vaders voelen zich daardoor buitengesloten. Dit kan leiden tot spanningen en competitie tussen de mensen die samen verantwoordelijk zijn voor de opvoeding. Die spanningen veroorzaken op hun beurt misverstanden en wederzijds onbegrip.

Veel vaders benaderen problemen op een zakelijke manier, waardoor ze soms de werkelijke oorzaak van spanningen binnen het gezin bagatelliseren. Deze houding kan leiden tot innerlijke stress, die vaders volgens hun aangeleerde patronen proberen te verwerken bijvoorbeeld door zich terug te trekken in de krant, televisie, voetbal of bij vrienden. Dit gedrag is vaak een uiting van machteloosheid of onvermogen om emoties te tonen.

Het is belangrijk dat moeders en andere mede-opvoeders dit mechanisme herkennen. In plaats van te zeggen: “Wat ben je stil”, kun je beter vragen: “Waar denk je aan?” Zo ontstaat er sneller een echte dialoog. De vader krijgt dan ruimte om zijn verhaal te doen en die ruimte moet hij ook durven nemen. De sleutel tot succes is dat er écht geluisterd wordt. Zo kan ook de mythe worden doorbroken dat vaders geen emoties tonen.

Vaders moeten zich bewust worden van wat er in hen leeft, wat hen bezighoudt of angstig maakt. Door hun socialisatie hebben veel mannen niet geleerd om hun gevoelens te herkennen of te uiten. Daardoor hebben ze soms moeite om hun intuïtie in te zetten zonder dat het tot drama’s leidt. Er wordt vaak gezegd dat mannen conflicten vermijden. Veel vrouwen zien hen zo, maar dat beeld is niet helemaal terecht. Vaders zoeken meestal naar oplossingen en denken rationeel. Toch is dat niet altijd de beste aanpak binnen de opvoeding. Soms zijn praten, delen en luisteren effectiever.

Het is belangrijk dat moeders vaders erkennen in hun rol: benoem het wanneer een vader iets goeds doet en laat weten dat het gezien en gewaardeerd wordt. Vaders hebben net als moeders opvoedinstrumenten nodig zoals een soort gereedschapskist waaruit ze kunnen putten. Zo worden ze vaardiger en beseffen ze dat ook zij kunnen groeien in het vaderschap.

Emoties en vaderschap gaan hand in hand, zeker in momenten van crisis. Juist daarin liggen ook kansen. Eén van die kansen is dat een vader, om welke reden dan ook, (tijdelijk) de enige opvoeder is. In zulke situaties is het cruciaal dat moeders, zussen, nichten en oma’s hem de ruimte geven om zijn rol als opvoeder goed te kunnen vervullen.

De moderne vader heeft ruimte nodig om in deze tijd op zijn eigen manier mee te doen in de opvoeding. Geef hem die ruimte.